Бхагавадгита 3.16 Bhagavadgītā 3.16 — 11 переводов, 2 комментария

Сравнение русских переводов и санскритских комментариев «Бхагавадгиты» — стих за стихом.

Переводы

Петров 1788

bhagavadgita-1788
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ ।
aghāyur indriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ॥

Казначеева 1909

bhagavadgita-1909
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ ।
aghāyur indriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ॥

Каменская и де Манциарли 1914

bhagavadgita-1914
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ ।
aghāyur indriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ॥

Смирнов 1977

bhagavadgita-smirnov
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ । БхГ 3.16
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ॥16 БхГ 3.16॥

Прабхупада 1984

bhagavadgita-prabhupada
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati || 16 ||

Семенцов 1999

bhagavadgita-sementsov
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ । БхГ 3.16
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ॥16 БхГ 3.16॥

Эрман 2009

bhagavadgita-erman
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ । БхГ 3.16
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ॥16 БхГ 3.16॥

Бурба 2009

bhagavadgita-burba
3.16 evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyur indriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||

Шри Шарма 2015

bhagavadgita-sharma
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ ।
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ॥ BhG 3.16॥

Блиндерман 2016

bhagavadgita-radha
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ, nānuvartayatīha yaḥ|
aghāyur indriyārāmo, moghaṃ pārtha sa jīvati|| BhG 3.16
Сборники

Сборник переводов 1788–2016

bhagavadgity
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥ १६ ॥

evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ ।
aghāyur indriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ॥

Комментарии

Рамануджа. Гитабхашья

ramanuja_gitabhashya
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyur indriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati || BhG_3.16
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ na anuvartayati iha yaḥ | agha-āyur indriya-ārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||
annāt sarvāṇi bhūtāni bhavanti parjanyāc cānnasaṃbhavaḥ iti sarvalokasākṣikam / yajñāt parjanyo bhavatīti ca śāstreṇāvagamyate, "agnau prāstāhutiḥ samyagādityam upatiṣṭhate / ādityāj jāyate vṛṣṭiḥ" ityādinā / yajñaś ca dravyārjanādikartṛvyāpārarūpakarmasamudbhavaḥ, karma ca brahmodbhavam / atra ca brahmaśabdanirdiṣṭaṃ prakṛtipariṇāmarūpaṃ śarīram / "tasmād etad brahma nāma rūpam annaṃ ca jāyate" iti hi brahmaśabdena prakṛtinirdiṣṭā / ihāpi "mama yonir mahad brahma" iti vakṣyate / ataḥ karma brahmodbhavam iti prakṛtipariṇāmarūpaśarīrodbhavaṃ karmetyuktaṃ bhavati / brahmākṣarasamudbhavam ity atrākṣaraśabdanirdiṣṭo jīvātmā, annapānādinā tṛptākṣarādhiṣṭhitaṃ śarīraṃ karmaṇe prabhavatīti karmasādhanabhūtaṃ (BhGR_p82127)
"annāt sarvāṇi bhūtāni bhavanti parjanyāc ca anna-saṃbhavaḥ" iti sarva-loka-sākṣikam / yajñāt parjanyo bhavati iti ca śāstreṇa avagamyate, "agnau prāsta-āhutiḥ samyag-ādityam upatiṣṭhate / ādityāj jāyate vṛṣṭiḥ" ity-ādinā / yajñaś ca dravya-arjana-ādi-kartṛ-vyāpāra-rūpa-karma-samudbhavaḥ, karma ca brahma-udbhavam / atra ca brahma-śabda-nirdiṣṭaṃ prakṛti-pariṇāma-rūpaṃ śarīram / "tasmād etad brahma nāma rūpam annaṃ ca jāyate" iti hi brahma-śabdena prakṛti-nirdiṣṭā / iha api "mama yonir mahad brahma" iti vakṣyate / ataḥ karma brahma-udbhavam iti prakṛti-pariṇāma-rūpa-śarīra-udbhavaṃ karma ity-uktaṃ bhavati / brahma-akṣara-samudbhavam ity atra akṣara-śabda-nirdiṣṭo jīva-ātmā, anna-pāna-ādinā tṛpta-akṣara-adhiṣṭhitaṃ śarīraṃ karmaṇe prabhavati iti karma-sādhana-bhūtaṃ
śarīram akṣarasamudbhavam; tasmāt sarvagataṃ brahma sarvādhikārigataṃ śarīraṃ nityaṃ yajñe pratiṣṭhitaṃ -- yajñamūlam ityarthaḥ / evaṃ paramapuruṣeṇa pravartitam idaṃ cakram annād bhūtaśabdanirdiṣṭāni sajīvāni śarīrāṇi, paryjanyād annam, yajñāt parjanyaḥ, yajñaś ca kartṛvyāpārarūpāt karmaṇaḥ, karma ca sajīvāc charīrāt, sajīvaṃ śarīraṃ punar apy annād ity anyonyakāryakāraṇabhāvena cakravat parivartamānam iha sādhane vartamāno yaḥ karmayogādhikārī jñānayogādhikārī vā nānuvartayati na pravartayati, yajñaśiṣṭena dehadhāraṇam akurvan so 'ghāyur bhavati / aghārambhāyaiva yasyāyuḥ, aghapariṇataṃ vā, ubhayarūpaṃ vā so 'ghāyuḥ / ata evendriyārāmo bhavati, nātmārāmaḥ; indriyāṇy evāsyodyānāni bhavanti; ayajñaśiṣṭavardhitadehamanastvenodriktarajastamaskaḥ ātmāvalokanavimukhatayā viṣayabhogaikaratir bhavati / ato jñānayogādau yatamāno 'pi niṣphalaprayatnatayā moghaṃ pārtha sa jīvati // (BhGR_3.14-16)
śarīram akṣara-samudbhavam; tasmāt sarva-gataṃ brahma sarva-adhikāri-gataṃ śarīraṃ nityaṃ yajñe pratiṣṭhitaṃ --- yajña-mūlam ity-arthaḥ / evaṃ parama-puruṣeṇa pravartitam idaṃ cakram annād bhūta-śabda-nirdiṣṭāni sajīvāni śarīrāṇi, paryjanyād annam, yajñāt parjanyaḥ, yajñaś ca kartṛ-vyāpāra-rūpāt karmaṇaḥ, karma ca sajīvāc charīrāt, sajīvaṃ śarīraṃ punar apy annād ity anyonya-kārya-kāraṇa-bhāvena cakravat parivartamānam iha sādhane vartamāno yaḥ karma-yoga-adhikārī jñāna-yoga-adhikārī vā na anuvartayati na pravartayati, yajña-śiṣṭena deha-dhāraṇam akurvan so 'gha-āyur bhavati / agha-ārambhāya eva yasyā ayuḥ, agha-pariṇataṃ vā, ubhaya-rūpaṃ vā so 'gha-āyuḥ / ata eva indriya-ārāmo bhavati, nā atma-ārāmaḥ; indriyāṇy eva asya udyānāni bhavanti; ayajña-śiṣṭa-vardhita-deha-manastvena udrikta-rajas-tamaskaḥ ātma-avalokana-vimukhatayā viṣaya-bhoga-eka-ratir bhavati / ato jñāna-yoga-ādau yatamāno 'pi niṣphala-prayatnatayā moghaṃ pārtha sa jīvati //
asādhanāyattātmadarśanasya muktasyeva mahāyajñādivarṇāśramocitakarmānārambha ity āha (BhGR_p83885)
asādhana-āyatta-ātma-darśanasya muktasya iva mahā-yajña-ādi-varṇa-āśrama-ucita-karma-anārambha ity āha

Абхинавагупта. Гитартхасанграха

gitarthasamgraha-abhinavagupta
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||16||

yastvevaṃ nāṅgīkaroti sa pāpamayaḥ | yataḥ sa indriyeṣveva ramate nātmani ||16||