Бхагавадгита 2.16 Bhagavadgītā 2.16 — 11 переводов, 2 комментария

Сравнение русских переводов и санскритских комментариев «Бхагавадгиты» — стих за стихом.

Переводы

Петров 1788

bhagavadgita-1788
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ ।
ubhayor api dṛṣṭo 'ntas tvanayos tattva-darśibhiḥ ॥

Казначеева 1909

bhagavadgita-1909
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ ।
ubhayor api dṛṣṭo 'ntas tvanayos tattva-darśibhiḥ ॥

Каменская и де Манциарли 1914

bhagavadgita-1914
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ ।
ubhayor api dṛṣṭo 'ntas tvanayos tattva-darśibhiḥ ॥

Смирнов 1977

bhagavadgita-smirnov
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ । БхГ 2.16
ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ ॥16 БхГ 2.16॥

Прабхупада 1984

bhagavadgita-prabhupada
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ |
ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ || 16 ||

Семенцов 1999

bhagavadgita-sementsov
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ । БхГ 2.16
ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ ॥16 БхГ 2.16॥

Эрман 2009

bhagavadgita-erman
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ । БхГ 2.16
ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ ॥16 БхГ 2.16॥

Бурба 2009

bhagavadgita-burba
2.16 nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ |
ubhayor api dṛṣṭo 'ntas tvanayos tattva-darśibhiḥ ||

Шри Шарма 2015

bhagavadgita-sharma
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ ।
ubhayorapi dṛṣṭo'ntastvanayostattvadarśibhiḥ ॥ BhG 2.16॥

Блиндерман 2016

bhagavadgita-radha
nāsato vidyate bhāvo, nābhāvo vidyate sataḥ|
ubhayor api dṛṣṭo ’ntas, tv anayos tattva-darśibhiḥ|| BhG 2.16
Сборники

Сборник переводов 1788–2016

bhagavadgity
नासतो विद्यते भावो नाभावो विद्यते सतः ।
उभयोरपि दृष्टोऽन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः ॥ १६ ॥

nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ ।
ubhayor api dṛṣṭo 'ntas tvanayos tattva-darśibhiḥ ॥

Комментарии

Рамануджа. Гитабхашья

ramanuja_gitabhashya
nāsato vidyate bhāvo nābhāvo vidyate sataḥ |
ubhayor api dṛṣṭo 'ntas tv anayos tattvadarśibhiḥ || BhG_2.16
na asato vidyate bhāvo na abhāvo vidyate sataḥ | ubhayor api dṛṣṭo 'ntas tv anayos tattva-darśibhiḥ ||
asataḥ dehasya sadbhāvo na vidyate / sataś cātmano nāsadbhāvaḥ / ubhayoḥ -- dehātmanor upalabhyamānayor yathopalabdhi tattvadarśibhir anto dṛṣṭaḥ -- nirṇayāntatvān nirūpaṇasya nirṇaya iha antaśabdenocyate / dehasyācidvastuno 'sattvam eva svarūpam; ātmanaś cetanasya sattvam eva svarūpam iti nirṇayo dṛṣṭa ityarthaḥ / vināśasvabhāvo hy asattvam / avināśasvabhāvaś ca sattvam / yathā uktaṃ bhagavatā parāśareṇa, "tasmān na vijñānam ṛte 'sti kiṃcit kvacit kadācid dvija vastujātam", "sadbhāva evaṃ bhavato mayokto jñānaṃ yathā satyam asatyam anyat", "anāśī paramārthaś ca prājñair abhyupagamyate / tat tu nāśi na saṃdeho nāśidravyopapāditam", "yat tu kālāntareṇāpi nānyasaṃjñām upaiti vai / pariṇāmādisaṃbhūtāṃ tad vastu nṛpa tac ca kim" iti / atrāpi "antavanta ime dehāḥ", "avināśi tu tad viddhi" iti hy ucyate / tad eva sattvāsattvavyapadeśahetur iti gamyate // (BhGR_p32372)
asataḥ dehasya sad-bhāvo na vidyate / sataś cā atmano na asad-bhāvaḥ / ubhayoḥ --- deha-ātmanor upalabhyamānayor yathā-upalabdhi tattva-darśibhir anto dṛṣṭaḥ --- nirṇaya-antatvān nirūpaṇasya nirṇaya iha anta-śabdena ucyate / dehasya acid-vastuno 'sattvam eva sva-rūpam; ātmanaś cetanasya sattvam eva sva-rūpam iti nirṇayo dṛṣṭa ity-arthaḥ / vināśa-sva-bhāvo hy asattvam / avināśa-sva-bhāvaś ca sattvam / yathā uktaṃ bhagavatā parāśareṇa, "tasmān na vijñānam ṛte 'sti kiṃ-cit kva-cit kadā-cid dvi-ja vastu-jātam", "sad-bhāva evaṃ bhavato maya ūkto jñānaṃ yathā satyam asatyam anyat", "anāśī parama-arthaś ca prājñair abhyupagamyate / tat tu nāśi na saṃdeho nāśi-dravya-upapāditam", "yat tu kāla-antareṇa api na anya-saṃjñām upaiti vai / pariṇāma-ādi-saṃbhūtāṃ tad vastu nṛ-pa tac ca kim" iti / atra api "antavanta ime dehāḥ", "avināśi tu tad viddhi" iti hy ucyate / tad eva sattva-asattva-vyapadeśa-hetur iti gamyate //
atra tu satkāryavādasyāprastutatvān na tatparo 'yaṃ ślokaḥ; dehātmasvabhāvājñānamohitasya tanmohaśāntaye hy ubhayor nāśitvānāśitvarūpasvabhāvaviveka eva vaktavyaḥ / sa eva "gatāsūn agatāsūn" iti ca prastutaḥ / sa eva ca, "avināśi tu tad viddhi", "antavanta ime dehāḥ" iti anantaram upapādyate / ato yathā ukta evārthaḥ // (BhGR_2.16)
atra tu sat-kārya-vādasya aprastutatvān na tat-paro 'yaṃ ślokaḥ; deha-ātma-sva-bhāva-ajñāna-mohitasya tan-moha-śāntaye hy ubhayor nāśitva-anāśitva-rūpa-sva-bhāva-viveka eva vaktavyaḥ / sa eva "gata-asūn agata-asūn" iti ca prastutaḥ / sa eva ca, "avināśi tu tad viddhi", "antavanta ime dehāḥ" iti anantaram upapādyate / ato yathā ukta eva arthaḥ //
ātmanas tv avināśitvaṃ katham avagamyata ity atrāha -- (BhGR_p33672)
ātmanas tv avināśitvaṃ katham avagamyata ity atrā aha ---

Абхинавагупта. Гитартхасанграха

gitarthasamgraha-abhinavagupta
yaṃ hi na vyathayantyete puruṣaṃ puruṣarṣabha !
samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ so'mṛtatvāya kalpate ||16||

nanu yata evāgamāpāyina ete sarve daśāviśeṣāstata eva śocyante ? maivam | tathāhi, ko'yamāgamo nāma ? utpattiriti cet | sāpi kā? asata ātmalābhaḥ sā, iti tvasat | asatsvabhāvatā hi ni:svabhāvatā nirātmatā | nirātmā ca niḥsvabhāvaḥ kathaṃ sa svabhāvīkartuṃ śakyaḥ; anīlaṃ hi na nīlīkartuṃ śakyam svabhāvāntarāpatterduṣṭatvāt| tathā ca śāstram 'nahi svabhāvo bhāvānāṃ vyāvartetauṣṇyavadraveḥ'| iti| atha sata evātmalābha utpattiḥ, tadā labdhātmano'sya jātvapi anabhāvāt nityataivetyāgame kā śocyatā | evamapāyo'pi sato'sato vā | asattāvadasadeva | satsvabhāvasyāpi kathamasattāsvabhāvaḥ | dvitīye kṣaṇe'sāvasatsvabhāvaḥ - iti cet, ādye'pi tathā syāditi na kaścidbhāvaḥ syāt; svabhāvasyātyāgāt | atha | mudgarādināsya nāśaḥ kriyate | sa yadi vyatiriktaḥ, bhāvasya kiṃ vṛttam ? na dṛśyate iti cet, mā nāma darśi bhāvaḥ | na tvanyathābhūtaḥ paṭāvṛta iva | avyatiriktastu nāsāvityuktam| tadetatsaṅkṣipyāha